Historia DG 2a

HISTORIA – 2A

Temat: Konflikty kolonialne. 20.04.2020r.

1. Wykonaj polecenia na podstawie tekstu źródłowego.

Generał Kitchener przyszedł ze swoim korpusem w roku 1898. Nie, […] – on przyjechał pociągiem. […] jego wojsko szło od granicy egipskiej i budowało linię kolejową. […] I pociąg dojechał aż tu, do same­go Omdurmanu. A w pociągu były nowe maszyny strzelające. Za jednym strzałem leciało z nich sto kul. […] W Sudanie ludzie nie widzieli nigdy pociągu i nie widzieli nigdy takich maszyn. Krzyczeli, że to szatan, […] i uciekali przed pociągiem. […] generała Kitchenera kalif Abdullahi nie mógł zwycię­żyć. […] Ale co mogli derwisze przeciwko piekielnym maszynom, z których leciało po sto kul? […] Zo­stało całe pole trupów. Skończyła się Mahdia. […] Potem Abdullahiego zabili, […] a generał Kitchener został za to zwycięstwo Lordem Chartumu. I zemścił się za śmierć Gordona. To była straszna zemsta […]. Wielka hańba dla Sudanu. Wielka hańba dla Europy. Kitchener kazał zburzyć i zrównać z ziemią grób Proroka. Najświętsze miejsce Sudanu, do którego przychodziły na modlitwy tysiące pobożnych pielgrzymów. […] Obcy żołnierze wyjęli z ziemi błogosławione zwłoki i odcięli od nich głowę. Potem ciało spalili na ogniu i popioły wsypali do Nilu. A głowę Proroka odesłali do egipskiego kedywa. […] I jechali z tą głową przez cały Sudan. […] Pokazywali odciętą głowę Proroka i mówili: „To jest głowa buntownika, co powstał przeciwko bejom i gubernatorom. Tak będzie z każdym, co się zbuntuje”. […] Straszny odwet za Gordona […]. Ale głowę Gordona-paszy odciął Babikr Koko, dziki jeździec z ple­mienia Tawalów. […] Tymczasem zwłoki Mahdiego zhańbił wielki europejski generał, a w Europie takich zwyczajów nie było już od wieków.

Źródło: M. Brandys, Śladami Stasia i Nel. Z panem Biegankiem w Abisynii, Warszawa 1974, s. 164–166.

A. Wymień czynniki, które zdecydowały o sukcesie Brytyjczyków w bitwie pod Omdurmanem.

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

B. Wyjaśnij, jak – Twoim zdaniem – należy rozumieć słowa odnoszące się do polityki brytyjskiej po stłumieniu powstania Mahdiego: Wielka hańba dla Sudanu. Wielka hańba dla Europy.

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

2. Wykonaj polecenia na podstawie tekstów źródłowych.

Gen. Christiaan R. de Wet, dowódca burski, o południowej Afryce z lat 1900–1902

Farmy, które przedtem miały przynajmniej jeden wózek, parę wołów, a często i więcej, zostały bez niczego, jeżeli zaś przypadkiem został wózek, chowano go starannie do ucieczki całej rodziny na wypadek ukazania się nieprzyjaciela, taką grozę budziły obozy koncentracyjne, które Anglicy zaczęli zakładać we wsiach, gdzie stały silne załogi.

Lord Roberts wydał proklamacje zapowiadające, że spalona będzie każda osada położona w promie­niu dziesięciomilowym od miejsca, gdzie Boerowie zburzą linię kolejową. Rozkaz ten był wypełnia­ny wszędzie i nieraz można było widzieć płonące osady […]. Jeżeli ich nie palono, to wysadzano dynamitem.

Odezwa Horatia Kitchenera, dowódcy brytyjskiego, wydana w Pretorii w 1901 r.

Zważywszy, że była Rzeczpospolita Wolnego Państwa Orańskiego i Rzeczpospolita Południowoafry­kańska [Transwal] zostały przyłączone do posiadłości Jego Królewskiej Mości; zważywszy, że woj­ska Jego Królewskiej Mości od dawna już zajęły stolice obu krajów i trzymają w swym ręku biura administracyjne i wszystkie urzędy publiczne tak w stolicach, jak i w znaczniejszych miastach, jako też i wszystkie linie kolejowe; zważywszy, iż większa część burgerów [żołnierzy burskich] obu byłych Rzeczypospolitych, w liczbie 35 000 […], znajduje się w niewoli lub złożyła broń […], postanowiłem i nakazuję, co następuje:

Wszyscy komendanci […] i przywódcy band zbrojnych, […] występujący z bronią w ręku przeciwko wojskom Jego Królewskiej Mości […], jak również członkowie rządu obu byłych Rzeczypospolitych zostaną wygnani na zawsze z Afryki Południowej, jeśli nie złożą broni do dnia 15 września r.b. Koszta utrzymania ich rodzin zostaną pokryte ze sprzedaży ich dóbr ruchomych i nieruchomych.

Źródło: Wiek XIX w źródłach, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 2002, s. 365–368.

A. Opisz działania Brytyjczyków podejmowane wobec ludności burskiej.

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

B. Określ, co ostatecznie zadecydowało o klęsce Burów w wojnie z Wielką Brytanią.

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

3. Zaznacz właściwe zakończenia zdań.

Pogłoska o złamaniu przez Brytyjczyków zwyczajów religijnych hinduistów i muzułmanów była przyczyną wybuchu powstania

bokserów”.

Hererów i Hotentotów.

Mahdiego.

sipajów.

Konsekwencją powstania tajpingów było

obalenie władzy cesarskiej w Chinach.

dalsze uzależnienie Chin od mocarstw europejskich.

ograniczenie wpływów Zachodu i Rosji w Państwie Środka.

wstąpienie na tron dynastii mandżurskiej.